SJPONZERS
EËSVOLGENDE AKTIVITEIT BESSEMEBÈNJERS

Borse Bessemzitting-Leedjeskonkoer
12 jannewarie 20.11 oer
Gemeinsjapshoes

Aaftélle

Hisstorie

 

Voor de Nederlandse vertaling.

 

Vastelaovesvereiniging de Bessemebènjers besjuit al meë es 66 jaor. Hie-onger vènjt geer ein sjtukske Borse historie.

 

Van Pierewieters nao Bessemebènjers


Carnavalsvereiniging de Pierewieters wurt opgerich in 1946. Auch veur d'n aorlog wurt d'r in Bor al van alles òngernòmme ròndj de vastelaovestied, 't is allein neet georganiezeerd en zónger vastelaovesvereiniging. Hie kumpt nao d'n aorlog verangering in. In 't kafée van Harie Hochstenbach, de Sjoester, wurt door 'n aantal vastelaovesgekke besjlaote 'n vastelaovesvereiniging op te richte mit de naam Pierewieters. Deeze naam is aafgelèdj van ein figuur oet ein teikensjtrip dae in dae tied in de "Limburger Koerier" versjeen. D'n ieëste prins wurt Zef Heutmekers en hea regeert ein jaor lank es prins Zef I. 't Kafée de Sjoester is vanaaf dae tied de tempel van de vastelaovesvereiniging in de vastelaovestied.


Ònger aanveuring van vors Harie Hochstenbach wurt in Bor ein begin gemaak mit de georganiezeerde vastelaovend. Nao 'n paar jaor wurt vors Harie Hochstenbach opgevolg door Jan Haagmans, dae zèlluf auch prins is gewaes in 1952. Jan is in dae tied erg póppelaer mit zeen zèlluf gesjrieve vastelaovessjlagers. "De Kaoletrein" is éin van de bekènste. Meinig auwere vastelaovesvierder, mer auch de jongere ginnerasie, zal dit leedje nog oet volle bors mit kènne zènge. Dit lèste is zeker auch de verdeenste van Hub Dullens, eine naef van Jan Haagmans, dae dit leedje ein aantal jaore geleeje nuuj laeve haet ingeblaoze mit zeen zènggroep "Opèns".

 

Oprichters: ieërste besjteur en Raod van Èlluf:
Harrie Meekels, Jan Widdershoven, Frans van Mulken, Frans Demandt, Frits Wersch, Prins Zef Heutmekers, De Vries, Sjeër Deus, Mahtieu Hoedemakers, Pierre Vola, Jacques Cox, Wil Canton, Hub bouts, Hub Heffels, Vorst Harie Hochstenbach, Wil Janssen, P. Reynders, Jacques Wesche.

 

In de jaore vieftig dreug Jan Haagmans de vorstescepter euver aan Lei Heutmekers, broor van de ieërste prins Zef en zèlluf prins gewaes in 1949. Daonao zeen Jacques Stelten en Lei Heutmekers nog eine tied vors van de vereiniging. Hauwverwaege de jaore zestig krig Math van Pey de vorstescepter get vaster in henj. De zestiger jaore zeen trouwes neet de bèste jaore. Chrit, baeter bekènd es Broor, van Pey en zoon van Math, mót drie jaor achterein aantraeje es prins van de Pierewieters. Toch kumpt de vereiniging weer oet deze dip. 't Toenmalig besjtuur wèt ònger aanveuring van prizzedent Paul Janssen de vastelaovesvereiniging weer op de reels te kriege. De prinsegalerie kènt weer aangevöld waere. Math van Pey bleef es vors aan tot 1981. Hae wurt opgevolg door Wil Lemmens, dae zèlluf in 1978 prins is gewaes. In 2008 wurt Wil Lemmens  opgevolg door Dick Kleinheerenbrink. Wil Lemmens is vanaaf dan groatvors van de Bessemebènjers.

 

Vanaaf de jaore taggetig krig de vastelaovend in Bor 'n aantal nuuj aktiveteite. De "Prinsoetreuping" ging vanaaf 1985 gepaard mit ein "Leedjeskonkoer". Jeder jaor sjtreeje ein aantal deilnummende groepe, duo's of solo-artieste, ónger begeleijing van de Bessemkapel, later Born Collection, óm d'n tietel "Vastelaovessjlager van 't jaor" en kènt de groep mit de bèste oetveuring de "Prizzentasiepries" in de wach sjleipe. Ein van de vaste deilnummers en miërvoudig winnaer van dit "Leedjeskonkoer" is de BOV (Böshuuske Óntsjpannings Vereiniging) die auch dèks in de LVK finaal haet gesjtange en dees finaal in 2005 haet gewónne mit 't leedje "Waat Zaeter?!".

 

Sins 1999 wurt de begeleijing en arrezjemente mit hulp van kompjoeters gerejaliezeerd. Waere de leedjes, es 't fienansjeel meugelik is, jeder jaor op bendjes gezat, vanaaf 1999 waere de leedjes allemaol oppe ceedee oetgebrach. Auch de zittinge verangere. Artieste kómme in Bor jaore lank oet eige nès. Väöl groepe, die deilnómme aan de "Borse Revuu" òntwikkelde zich es volwaardige artieste. 't Bèste veurbeeld hievan is 't "Trio Òngeplök": Frank Dullens, John Dullens en Paul Heffels höbbe de "Borse Revuu" es liërsjoal g'had en zeen inmiddels bekènd biej gans vastelaovendvierend Limburg. En dao zeen de Bessemebènjers hiël greuetsj op. Auch Jan Heffels, dae al ènkele kaere in de finaal van 't Limburgse Buuttekampioensjap haet gestange en in 2007 zèllufs de twiëde plaats behaold, is 'nne jòng van Bor dae jaore haet mitgedaon aan de "Borse Revuu" en jeder jaor weer ein nuuj crejasie oppe planke zat. Óndanks dat Jan in Obbeeg woont, blif hea 'nne Borse jong, wo v'r auch hiël greuetsj op zeen.

 

De "Borse Revuu" wurt noe in sjtandj gehauwte door eine groep antezjaste luuj die jeder jaor weer väöl Borse artieste werm kriege óm hun crejasies in 't gemeinsjapshoes op de plènk te brènge.

 

Mit 't "Leedjeskonkoer" geit 't in de jaore neugetig dudelik minder. De animo om in Bor zèlluf leedjes te sjrieve, numt lètse jaore aaf waodoor 't onmeugelik is óm nog ein good "Leedjeskonkoer" te orgenezere. De jaorlikse prinsoetreuping vunj vanaf 2011 plaats tiejes de "Groate Bessemzitting". Artieste oet de Limburgse Vasteaoveswaereld vermaake 't pebliek, terwiel de Auwt Prinse in ein eige gemaakte akt de prins oppe buun brènge en de "Housevrouwe" en vanaaf 2009 de groep FF-Serieus dit daon biej de seniejoreprins(es). De seniejoreprins(es) wurt vanaaf de jaore zeventig oetgeroepe in het bejaordehoes St. Maarten. De Pierewieters orgenezeerde dao jaorliks ein bejaordezitting en repe dan eine bejaordeprins oet, eine inwoner van 't bejaordehoes. Zöster Antoine waor daobie ein van de gengmaekers. De lèste jaore woord er meistal altied ein prinses oetgerope, ómdat de mansluuj sjterk in de minderheid waore in 't bejaordehoes St. Maarten. In 1998 höbbe de Pierewieters besjlaote óm 'nne eige Seniejoreprins oet te rope. Ieës nog in 't bejaordehoes, wao Zef en Annie Hochstenbach 't ieëste seniejorepaar van de Pierewieters waore. De sirkel is weer rondj, want Zef is de zoon van de ieëste vors van de Pierewieters. Vanaaf 1999 wurt de seniejoreprins oetgeroepe tiejens de tweëde oetveuring van de "Borse Revuu", oppe zunjigmiddig en later tiejens 't "Leedjeskonkoer" en noe biej de "Groate Bessemzitting". De seniejore oet 't törp die sjlech ter bein zeen en de bejaorde oet St. Maarten waere mit böskes gratis nao 't gemeinsjapshoes gebrach.


De jeug in Bor krig auch al jaore ziene eige prinsepaar. Al vanaaf 1987 waere dees hooghede oetgeroepe tiejens de "Jeugprinsoetreuping" welke door ein akt van 't Kènjer Vakansie Wirk (en vanaaf 2014 door Lieke en Ruud) 't jeugprinsepaar oppe buun brènge. Hieaan gekoppeld volgt de "Kènjer Pleej Bek Sjoo". Jeder jaor sjtaon in 't gemeinsjapshoes weer väöl kènjer en volwassenente genete van de mienie-artieste die de "Jeugprinsoetreuping" en "Kènjer Pleej Bek Sjoo" tot ein ech festein make. De "Kènjer Pleej Bek Sjoo" wurt elk jaor gepressenteerd door Wil Lemmens, dae al dollend mit de kènjer de sfeer sjteeds tot groate heuëgte wèt te brènge. Vanaaf 1992 is er naeve de jeugprins eine Jeugraod van Èlluf, mer door gebrek aan leeje wurt dees in 2000 weer ontbönje.


De Bordenaere zeen in de ómgaeving van auwtshaer bekènd es de bessemebènjers. Ein benaming dae se krege toen men in lang vervlaoge tieje in Bor de kos verdeende mit 't maake van heibessems. Typisj veur de Bornenaere is het riempje dat euver de Borse inwoners oet vreugere jaore waor euvergeleverd.

 

Toch hèdde de vastelaovesvereiniging de Pierewieters. Toch haet dae bessem bènne de vastelaovesvereiniging ummer ein belangrieke rol gesjpeeld. Biej de oprichting in 1946 droge alle leeje eine bessem op de revaer van de jas. Later verdween dae bessem weer. De vastelaovesgezèt, die in de jaore vieftig wurt oet gegaeve en sins 't 4x11 jubbelejómfeës in 1991 weer jaorliks versjient, hèt: De Bessem. In de jaore tachtig, nao aantreaje van Wil, kreeg de vereiniging ein nuujt logo mit dao-in herkènbaar Jan Pierewiet geflankeerd door twae besseme. Es òngersjeijing veur prinse, jubelarisse en anger verdeenstelikke vastelaovesvierders wurt eine mienie-bessem gemaak. Veur eige jubelarisse is dat inmiddels eine zilvere (1 x 11 en 2 x 11 jaor) of eine gouwe (3 x 11 jaor) mieniejatuurbessem.


De Pierewieters höbbe, op initiatief van prins Broer II Evers, in 1997 besjlaote ein brònze beeld van de Bessemebènjer te plaatse. Mit väöl inzat zeen d'r doezende guijes biejeingesjraveld door activetiete en sjpónzering óm dit, door Niek Geelen òntwòrpe beeld, te kènne plaatse op 't plein naeve de Auw Pasterie. Jaorliks wurt op dees plaats ròndj de 11de van de 11de de vastelaovend geäöpend mit 't veurlaeze van 't gedich en 't heise van de vlag. Op vastelaovesdeensdig wurt 't vastelaovesfeës hie auch weer aafgesjlaote mit 't verbrenne van de heibessems, die in de aafgelaope vastelaovestied in de veurtuine van de heersende prinse höbbe gesjtange.


De Bessemebènjer krig wie langer wie mië 'n groatere rol in de vastelaovend van Bor. Aan 't ènj van 't jubbelejómfeës in 2001 wurt de vereiniging dan auch ómgeduip van Pierewieters nao De Bessemebènjers.

 

't Gedich dat door de Prins omsjtreeks de aopening op de 11de van de 11de wurt veurgelaese. Vanaaf dat mement is 't simbool van de bessem en de Bessemebènjers nog mer aanwezig. Wurt ieërs eine miniatuur van de Bessemebènjer gebroek als sceper, vanweage de kwestbaarheid van dit oet poliëster gemaakte atrebuut waere nao 2005 de scepters veur de prinselike hooghede oet hout gesjneje bessems. Auch versjiene er in 't törp, veuraafgaond en tiejens de vastelaovend sjteeds mer road, geal en greune vlagge mit daoop de beeltenis van de Bessemebènjer.

 

De Bessemebènjers sjtarte mit ingank van 2004 auch mit een kampanje óm mer leeje aan de vereiniging te bènje. In samenwirking mit de vastelaovesklub: "Groep Zònger Naam" waere de ieërste 100 nuuje leeje aan de vereiniging gebonje middels ein kontrebusie van € 7,50. Dees leeje kriege hieveur elk jaor de pin van 't jaor mit daoop 't sezoenslogo. Na ènkele jaore leup dit aantal op tot baove de 300 leeje. De "leejemiddig" wurt elk jaor weer opgeloesterd door ènkele bekènde artieste oet de Limburgse vastelaoveswaereld.

 

In 2008 dreug vorst Wil na 27 sezoene de vorstetietel euver aan seene opvolger Dick Kleinheerenbrink. Dick, dae al sinds 1994 lid is van de Raod van Èlluf en al ènkele jaore ein verdeenstelik besjteurslid, zèt de koers op 2012, 't jaor waorin de Bessemebènjers hun 6x11 jarig jubbelejómfeës viere. Vors Wil wurt in 2008 biej zeen aftraeje beneump tot groatvorst van de Bessemebènjers, eine tietel dae hae móg veure veur 't laeve.

 

In 2011 wurt door de Bessebènjers de Senaat opgerich. De Senaat is ein klubke luuj die hun sjpoare in de Borse vastelaovend verdeend höbbe, jaore lank lid zeen gewaes van de Raod van Èlluf, en biej de Bessemebènjers betrokke wille blieve. Bert Leurs is 't ieërste lid, mer helaas mót de vereiniging in jannewarie 2012, väöl te vreug, aafsjeid numme van ein zeer betrokke lid, dae es raodslid, sjriever en de lèste jaore als penningmeister, heël veul veur de Bessemebènjers haet betekend.

 

In november 2012, nao 't jubbelejómfeës, dreug Dick Kleinheerenbrink de vorstetitel euver aan Cliff Verjans. 't Tiejens 't 6x11 jubbelejómfeës in 't laeve geroepe "Mitzèng Gala" ondersjteund door ein liaf bend is een groat suksès. Dees formule is doorgeveurd in de "Borse Bessemzitting" en in de "Borse Sjleuteleuverdrach".




Reageer op dit bericht:

Je bent niet ingelogged, klik hier om in te loggen
Gebruikersnaam:
Bericht:
Toevoegen:
Klik het gekleurde logo aan om het bericht toe te voegen:
1234